W pierwszym roku życia dziecka można zaobserwować aż siedem skoków rozwojowych. Co kryje się pod tym pojęciem? Jak długo trwa skok rozwojowy i kiedy występuje? Jak zachowuje się malec przechodzący skok rozwojowy? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdziesz w poniższym artykule.
Spis treści
Jak długo trwa skok rozwojowy i kiedy występuje? Najważniejsze informacje
- Skok rozwojowy to okres intensywnego dojrzewania mózgu dziecka, w czasie którego zdobywa ono nowe umiejętności. Skok zazwyczaj jest poprzedzony fazą regresu.
- Kalendarz skoków rozwojowych dziecka obejmuje 10 skoków: 7 w okresie niemowlęcym do 1. urodzin oraz 3 po 1. roku życia.
- Skok rozwojowy u niemowlaka – kiedy się rozpoczyna? Rozpoczęcie, zakończenie, czas trwania oraz przebieg skoku rozwojowego może być różny u dzieci, w zależności od indywidualnych predyspozycji maluchów.
- Skok rozwojowy zazwyczaj trwa od kilku dni do kilku tygodni.
- Za najgorszy skok rozwojowy uznaje się zazwyczaj skok piąty (tzw. kryzys ósmego miesiąca), w którym występuje lęk separacyjny u dziecka.
Czym są skoki rozwojowe u dzieci?
Skoki rozwojowe mają związek z umysłowym rozwojem dziecka, kiedy w jego mózgu tworzą się nowe połączenia neuronalne. Mózg maluszka otrzymuje mnóstwo wiadomości, których do tej pory nie znał, a jego rozwijający się układ nerwowy musi zmierzyć się z przetworzeniem nieznanych mu dotąd danych. To może wywoływać u dziecka stres, lęk i niepewność.
Zbawieniem na ten trudny czas okazuje się mama, która w tym czasie musi wykazać się dużą dozą cierpliwości. Dziecko w trakcie skoku rozwojowego potrzebuje bardzo dużo bliskości i ciepła mamy, szuka kontaktu, niekiedy potrafi uspokoić się jedynie w ramionach rodzica. Przypomina mu to czas, kiedy było jeszcze w brzuszku i czuło się bezpiecznie.
Teoria skoków rozwojowych została zaproponowana przez holenderskie małżeństwo: psycholożkę i antropolożkę Hette van de Riit oraz biologa Fransa Plooij. Badacze zaobserwowali, że w rozwoju szympansów pojawiają się okresy regresji polegające na spadku samodzielności, po których następowało opanowanie nowych umiejętności.
Na tej podstawie naukowcy zasugerowali, że podobnie może przebiegać rozwój człowieka. I rzeczywiście – kolejne badania udowodniły, że u gatunku ludzkiego także występują skoki rozwojowe dziecka. Najważniejsze i najbardziej widoczne z nich następują w pierwszym roku życia pociechy.
Skoki mają różną długość trwania, tak jak różne są dzieci. Każdy skok może wyglądać podobnie lub całkowicie inaczej. Maluszek w tym trudnym czasie może znacznie częściej płakać, mieć problemy z zasypianiem i samym snem, może się częściej wybudzać w nocy i podczas spacerów nawet w najwygodniejszym wózku, np. modelu Espiro Next Up Black. Do tego może się wydawać, że dziecko zapomniało swoich umiejętności.
Przykładowo, jeszcze wczoraj bez większego problemu maluch przekręcał się z plecków na boczek, a dziś ma z tym problem. Nie martw się na zapas – po zakończeniu skoku rozwojowego Twoje dziecko przypomni sobie zapomniane umiejętności, a dodatkowo zyska kolejne.
Jak długo trwa skok rozwojowy i kiedy występuje?
W pierwszym roku życia dziecka naukowcy wyróżniają aż siedem skoków rozwojowych, a w drugim roku życia występują trzy kolejne. Kiedy konkretnie mają miejsce skoki rozwojowe? Kalendarz pomoże Ci zorientować się w tych wyjątkowych okresach.
Skoki rozwojowe – kiedy występują?
Ile jest skoków rozwojowych? Frans Plooij wyróżnił w sumie dziesięć skoków rozwojowych w życiu dziecka. Według naukowca w pierwszym roku występują:
- pierwszy skok rozwojowy – 4-5. tydzień życia dziecka,
- drugi skok rozwojowy – 8. tydzień,
- trzeci skok rozwojowy – 3. miesiąc życia (10-12. tydzień),
- czwarty skok rozwojowy – 5. miesiąc (18-20. tydzień),
- piąty skok rozwojowy – 6. miesiąc (22-26. tydzień),
- szósty skok rozwojowy – 8-9. miesiąc (36-40. tydzień),
- siódmy skok rozwojowy – 10. miesiąc (41-46. tydzień).
Po pierwszym roku życia dziecka Plooij wyróżnia jeszcze trzy kolejne skoki. Kalendarz skoków rozwojowych w drugim roku przedstawia się zatem następująco:
- ósmy skok rozwojowy – występuje około 55. tygodnia życia,
- dziewiąty skok rozwojowy – około 64. tygodnia życia,
- dziesiąty skok rozwojowy – około 75. tygodnia życia pociechy.
Jak długo trwa skok rozwojowy?
Ile trwają skoki rozwojowe? Zazwyczaj od kilku dni do kilku tygodni. Nie można jednak jednoznacznie stwierdzić, ile trwa skok rozwojowy – długość ta jest bowiem różna. Wpływają na nią różne czynniki, w tym przede wszystkim indywidualne predyspozycje malca, jego wiek oraz sam rodzaj skoku – zwykle te u starszych smyków trwają dłużej niż skoki rozwojowe u najmłodszych dzieci.
Skok rozwojowy – kalendarz skoków w 1. roku życia dziecka
Czym konkretnie charakteryzuje się każdy kolejny skok rozwojowy? Kiedy się rozpoczyna i jak długo trwa? Na te pytania odpowiedzi znajdziesz w kolejnej części artykułu.
Pierwszy skok rozwojowy (6. tydzień) – objawy
Pierwszy skok rozwojowy następuje między czwartym a maksymalnie szóstym tygodniem życia dziecka. Co ma do przekazania w tym czasie Twoja pociecha?
Mamusiu, ten trudny czas wynagrodzę Ci swoimi pierwszymi świadomymi uśmiechami. Będę też potrafić na kilka sekund przytrzymać główkę w górze, kiedy będę leżeć na brzuszku.
Czym jeszcze cechuje się pierwszy skok rozwojowy? Objawy wskazują na intensywny rozwój zmysłów malca. Smyk zaczyna widzieć wyraźniej i mocniej odbierać bodźce z zewnątrz, co niekiedy może powodować u niego niepokój. Kiedy jednak skok ten się zakończy, malec staje się aktywniejszy po wypoczynku, chętniej i szerzej się uśmiecha, świadomie reaguje na dotyk mamy oraz docierające do niego zapachy i dźwięki. Zaczyna się interesować otoczeniem, w tym zwłaszcza twarzami ludzi.
Drugi skok rozwojowy (9. tydzień) – objawy
Około 7-9. tygodnia ma miejsce 2. skok rozwojowy.
Zobacz, mamo, zobacz, tato, co ja potrafię! Właśnie odkryłem, że mam ręce i nogi i mogę nimi wymachiwać! Nie umiem jeszcze robić tego perfekcyjnie, ale takie machanie także jest super! Zaczynam też wydawać dźwięki, lubię słuchać swojego głosu.
Czym jeszcze charakteryzuje się skok rozwojowy (8. tydzień)? Objawy wskazują, że malec staje się coraz bardziej ciekawy świata oraz zaczyna kojarzyć powtarzalne rytuały i wzorce zachodzące w jego życiu, np. drzemkę po posiłku. Jeśli chodzi o drugi skok rozwojowy, objawy obejmują ponadto umiejętność podnoszenia główki, częstego wodzenia wzrokiem za przedmiotami, trzymania w dłoniach niewielkich zabawek czy rozpoznawania twarzy bliskich osób.
Trzeci skok rozwojowy (3. miesiąc) – objawy
Na trzeci skok rozwojowy przygotuj się między 10. a 12. tygodniem życia pociechy.
Mamo! Tato! Nie dość, że mam rączki to jeszcze potrafię nimi złapać swoją ulubioną zabawkę! Wiem też, że moje oczka zobaczą więcej, kiedy przewrócę głowę na bok, więc zaczynam to robić. Interesuje mnie to, że potraficie modulować swoim głosem, sam próbuję to robić. A do tego postanawiam sprawdzić, co też mam w buzi. Wkładam do niej rączki i badam.
Po czym jeszcze poznasz 3. skok rozwojowy? Objawy wskazują na coraz większą świadomość otoczenia u malca. Dziecko zaczyna reagować na różne bodźce zewnętrzne i chłonąć otoczenie wszystkimi zmysłami, co sprzyja jego prawidłowemu rozwojowi. Brzdąc chętnie głuży, grucha i stroi minki, które odwzorowują jego emocje. Zaczyna świadomie wykonywać ruchy rączkami i nóżkami oraz podnosić i utrzymywać w tej pozycji główkę.
Jeśli chodzi o trzeci skok rozwojowy (10. tydzień), objawy nierzadko wskazują na zmiany dotyczące rytmu dnia, a nawet zachowania. Smyki, które do tej pory były bardzo aktywne i towarzyskie, nierzadko potrzebują więcej snu, a te, które były spokojne i ciche, często stają się aktywniejsze i potrzebują większej uwagi ze strony rodzica. Na skutek trzeciego skoku rozwojowego nierzadko dochodzi również do zmiany wzorców snu i rytmu karmienia.
Czwarty skok rozwojowy (5. miesiąc) – objawy
Czwarty skok rozwojowy występuje zazwyczaj między 14. a 20. tygodniem (tj. między 4. a 5. miesiącem) życia dziecka.
Teraz będę już znacznie bardziej ruchliwym brzdącem! Nauczyłem się przekręcać z plecków na boki, a potem na brzuszek. Leżąc na brzuszku, potrafię podpierać się na przedramionach, a jedną rączką sięgać po zabawkę. Odkryłem też, jak świetną zabawą jest przekładanie zabawek z jednej rączki do drugiej.
Czym jeszcze cechuje się 4. skok rozwojowy? Objawy wskazują na rozpoczęcie procesu rozumienia prostych zależności, np. wzięcia w ramiona przez mamę po wyciągnięciu do niej rączek albo po rozpłakaniu się. Maluszek może już też zacząć podpierać się na rączkach i unosić tułów, a niekiedy nawet próbować raczkować. Rozpoznaje również swoje odbicie w lusterku i zazwyczaj zaczyna łączyć pierwsze dźwięki, powtarzając np. tatatata, babababa czy mamamama.
5. skok rozwojowy – objawy
Czas piątego skoku przypada między 22. a 26. tygodniem.
Mamo, tato, popatrzcie, czego znów się nauczyłem! Zajmuje mi to dużo czasu, ale potrafię już pełzać! Kiedy zauważę moją ulubioną zabawkę oddaloną nieco ode mnie, potrafię już się do niej przybliżyć. Zauważam też, że Wy jesteście blisko mnie, a zabawka jest dużo dalej. Boję się, kiedy znikacie z mojego pola widzenia. Mogę wtedy głośno płakać i dopominać się, żebyście jak najszybciej do mnie wrócili! Nie rozumiem jeszcze, że jesteście za ścianą. Mamo, wróć do mnie i jak najszybciej mnie przytul! Podejmuję też pierwsze próby samodzielnego siadania. Nie podpieraj mnie poduszkami! Muszę nauczyć się tego sam!
Szósty skok rozwojowy
W okresie między 36. a 40. tygodniem życia pojawia się szósty skok rozwojowy.
Ale heca! Choć chwytanie przedmiotów idzie mi już całkiem dobrze, zdałem sobie sprawę z dodatkowego palca! Za pomocą kciuka przedmioty łapie mi się łatwiej i wychodzi to lepiej. Interesuję się burzeniem i niszczeniem wież z klocków. Pasjonuje mnie lustro i to, że mogę robić różne miny! Jestem zazdrosny, kiedy przytulacie inne dzieci. Czasem w tym okresie podejmuję pierwsze próby samodzielnego wstawania.
Siódmy skok rozwojowy (12. miesiąc) – objawy
Siódmy skok rozwojowy, ostatni w pierwszym roku życia, przypada na czas między 41. a 46. tygodniem, czyli ok. 11-12. miesiąca życia.
W tym czasie wypowiadane przeze mnie słowa są już dużo bardziej zrozumiałe dla Was. Lubię mówić mama, tata, baba. Lubię też mówić nie, tak, tam. Pokazuję paluszkiem na to, co mnie interesuje. Może dasz mi kartkę i kredkę? Spróbuję coś narysować! Sprawnie chodzę na czworakach, coraz częściej też chodzę bokiem przy łóżku i meblach. Wiesz, że potrafię też schodzić z łóżka czy krzesła tyłem? To świetna zabawa!
Skoki rozwojowe po roku
[[[PRODUKT:https://magento2:sgY3EvTQ@bobowozki.com.pl/wozki-dzieciece-p-baby-jogger-city-select-2-wozek-3w1-z-fotelikiem-cybex-cloud-t-i-size]]]
Pierwszy rok życia dziecka upływa intensywnie, szybko i niekiedy gwałtownie. Jest to czas, kiedy rodzice mogą być wykończeni, podobnie jak sam maluch. Wielu rodziców cieszy się, kiedy ten trudny okres pierwszego roku rodzicielstwa mija i teraz czekają ich tylko miłe chwile i spacery z wózkiem Baby Jogger City Select 2. Niekiedy jest to odetchnięcie z ulgą, a innym razem obawa o to, co będzie dalej.
W pierwszym roku życia dziecka mówi się bardzo powszechnie o skokach rozwojowych. Informacje na ten temat znajdziesz w wielu źródłach, książkach, filmach. Pojawiają się nawet sprytne narzędzia, które pozwolą Ci wyliczyć orientacyjny czas wystąpienia skoku. Jeśli zatem chcesz wiedzieć, kiedy skok rozwojowy, kalkulator Ci w tym pomoże.
Obecnie bardzo szybko możesz też zasięgnąć porady mam dzieci z podobnej grupy wiekowej, np. podczas wspólnego spaceru z wózkiem Maxi Cosi Oxford Plus. Towarzystwo koleżanek i przyjaciółek, które są mamami, także z pewnością dodaje otuchy. W dużym stopniu ułatwiają to portale społecznościowe.
Skoki rozwojowe w drugim roku życia dziecka
Co jednak dzieje się w momencie, kiedy zaczyna się drugi rok życia dziecka? Czy wówczas również można mówić o skokach rozwojowych? O tych mówi się nieco mniej, nie zmienia to jednak faktu, że w drugim roku życia dziecka również możemy się spotkać ze skokami rozwojowymi. Jest ich jednak aż o połowę mniej. Jak wygląda skok rozwojowy po roku?
Ósmy skok rozwojowy, jak również dziewiąty i dziesiąty, czyli ostatni skok rozwojowy, to zdecydowanie okresy, kiedy dziecko bardzo intensywnie rozwija się fizycznie. Doskonali umiejętność poruszania się, by coraz sprawniej przemieszczać się po pokoju, a następnie po całym domu. Z pewnością trzeba bardzo pilnować dziecka w sytuacji, kiedy w Twoim domu znajdują się schody. Warto zaopatrzyć się w specjalną barierkę, która ochroni dziecko przed upadkiem ze schodów.
[[[PRODUKT:https://magento2:sgY3EvTQ@bobowozki.com.pl/wozki-dzieciece-p-cybex-e-priam-4-0-jewels-of-nature-wozek-2w1]]]
Nagle może okazać się, że Twoje dziecko stało się wygadane. Oczywiście nie będzie jeszcze budowało długich zdań podrzędnie złożonych, ale na pewno będzie próbowało na swój sposób „rozmawiać” z otoczeniem – rodzicami, a nawet nieznajomymi podczas spacerów w wózku Cybex E-Priam 3.0 Jewels of Nature. W takiej mowie dziecka wyłapiesz znacznie więcej zrozumiałych słów niż dotychczas.
Niezależnie od tego, jak przebiegają skoki rozwojowe, czy doświadczają nas bardzo intensywnie, czy jednak nieco mniej, warto bacznie obserwować dziecko. Niewątpliwie przyjdzie czas, kiedy z nostalgią będziesz wspominać czas, kiedy maluszek dopiero uczył się pełzać i chodzić na czworaka.
Jak rozpoznać skok rozwojowy?
Skoki rozwojowe niemowlaka i ich rozpoznawanie może stanowić dla rodziców nie lada wyzwanie. Rodzice z pewnością zauważą je po tym, że dziecko zaczyna nagle zachowywać się zupełnie inaczej. Pierwszy rok życia dziecka obejmuje skoki pojawiające się w niewielkim odstępie czasu. Jest to okres, kiedy dziecko zdobywa nowe umiejętności, jest to jednak poprzedzone i przeplatane niekiedy przykrymi doświadczeniami dla obu stron.
Pewnego dnia po obudzeniu nagle dziecko zaczyna płakać. Nie działa nic, co do tej pory było zbawieniem podczas trudnych momentów. Zupełnie nie pomaga ulubiona zabawka, najlepszy miś czy ukochane piosenki.
O ile pierwszy czy drugi skok rozwojowy mogą stanowić sporo kłopotów przy ich wykryciu, o tyle czwarty, a nawet piąty skok i kolejne nie powinny być już tak trudne do rozpoznania. Czym zatem różni się od poprzednich taki skok rozwojowy?
Objawy może nie są bardzo odmienne od tych, które występowały wcześniej, ale w miarę zdobywania doświadczenia rodzice stopniowo nauczą się rozpoznawania pewnych symptomów, które mogą świadczyć o tym, że skoki rozwojowe u dziecka właśnie się zaczęły. Pamiętaj też, że jeśli chodzi o skoki rozwojowe, kalkulator i rzetelna literatura zawsze Ci pomogą.
[[[PRODUKT:https://magento2:sgY3EvTQ@bobowozki.com.pl/wozki-dzieciece-p-cybex-e-priam-4-0-dj-khaled-wozek-2w1]]]
Kiedy mama tuli maluszka, aż niemowlę zaśnie, a następnie odkłada bobasa do kołyski, wózka Cybex E-Priam 4.0 DJ Khaled czy łóżeczka, dziecko może obudzić się i wpaść w rozpacz. Jest to związane z tym, że jakość snu dziecka podczas skoku rozwojowego staje się nieco gorsza. Maluszek śpi bardziej płytko i jest zdecydowanie bardziej podatny na niespodziewaną pobudkę.
Nie są to jednak jedyne objawy wskazujące na skok rozwojowy. Dziecko dużo śpi? To kolejny symptom informujący o jego występowaniu. Mimo że częściej mówi się o problemach ze snem w tym czasie, to u niektórych dzieci występuje właśnie zwiększona senność i większa potrzeba wypoczynku. Dzieje się tak, ponieważ w trakcie skoku rozwojowego mózg smyka przetwarza mnóstwo nowych informacji i bodźców, co może skutkować zmęczeniem organizmu, a tym samym potrzebą regeneracji, odpoczynku i snu.
Rodzice zmęczeni niekiedy długim czasem trwania tego okresu mogą się zastanawiać czy ten skok rozwojowy kiedyś się skończy. Możesz być pewien, że ten czas spokoju i odetchnienia nadejdzie. Twoje dziecko z pewnością szybko zaprezentuje nowe umiejętności, jakie poznało w tym trudniejszym okresie.
Który skok rozwojowy najgorszy?
Zazwyczaj za najgorszy skok rozwojowy uznaje się piąty skok. Jest to tzw. kryzys 8. miesiąca, obejmujący zmiany w różnych sferach życia pociechy. Jeśli chodzi o ten skok rozwojowy, objawy są bardzo charakterystyczne. Malec często miewa zmienne nastroje, nierzadko ma problemy ze snem, a dotychczas ulubione potrawy przestają mu smakować, co może powodować trudności z rozszerzaniem diety.
W czasie kryzysu 8. miesiąca u brzdąca może pojawić się tzw. lęk separacyjny, który objawia się płaczem, krzykiem czy histerią w sytuacji, gdy mama oddala się od niego i znika z jego zasięgu wzroku, a także nieufnością wobec innych osób, nawet dobrze mu znanych, takich jak babcia czy opiekunka. Regres zdobytych umiejętności może trwać nawet do 4 tygodni.
Ile trwa skok rozwojowy i jak sobie z nim radzić?
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytania, jak długo trwają skoki rozwojowe. U każdego smyka przebiegają one bowiem nieco inaczej. Czas trwania poszczególnych etapów zależy między innymi od wieku pociechy. Skoki rozwojowe u niemowlaka młodszego zwykle trwają kilka dni, a u dzieci starszych – nawet parę miesięcy. Najgorszy wydaje się skok piąty, bowiem poprzedzająca go regresja może trwać nawet miesiąc, co dla rodziców wiąże się z wieloma nieprzespanymi nocami.
W jaki sposób radzić sobie ze skokami rozwojowymi? Niezwykle ważna jest cierpliwość i spokój. Daj dziecku czas na indywidualny rozwój i zapewnij mu mnóstwo bliskości, aby pociecha przetrwała te trudne chwile.
Ważne jest też zapewnienie smykowi rutyny i przewidywalności, m.in. przez utrzymywanie stałych rytuałów, pór posiłków, snu i zabawy oraz stworzenie malcowi bezpiecznego, spokojnego otoczenia. Ponadto wspieraj pociechę w nauce nowych umiejętności i chwal postępy. Bacznie ją obserwuj i zwracaj uwagę na to, czy smyk nie potrzebuje więcej bliskości i czułości ze strony rodzica. Miej na uwadze, że w czasie skoków rozwojowych malec może potrzebować więcej snu i wypoczynku. Ogranicz też nadmiar wrażeń i bodźców, np. z ekranu telewizora i smartfona czy hałasu.
Jeśli coś Cię niepokoi, np. długotrwały regres umiejętności czy problemy ze snem i jedzeniem, warto skonsultować się z pediatrą.
Skoki rozwojowe u niemowlaka: objawy i czas trwania – kilka słów na koniec
Dzięki przedstawionym informacjom wiesz już, czym charakteryzuje się 1., 5. czy 9. skok rozwojowy, a także jak postępować z pociechą w czasie tych zmian. Czy skoki rozwojowe latorośli są dopiero przed Wami, czy może jesteście już w trakcie? Podziel się z nami swoim doświadczeniem! Zobacz też naszą ofertę wózków i akcesoriów dziecięcych. Wózek 2w1 Cybex E-Priam 4.0 KOI Crystal Lized, Cybex MIOS 3.0 Petticoat, a może inny model?
W bogatym asortymencie sklepu BoboWózki z łatwością wybierzesz sprzęt idealny dla Twojej pociechy. Oferujemy również foteliki samochodowe, leżaczki, bujaczki, krzesełka do karmienia oraz inne sprzęty i akcesoria dla smyków w różnym wieku. Nie wiesz, na jaki model się zdecydować? Zaufaj naszemu doświadczeniu – specjaliści BoboWózki pomogą Ci w wyborze produktu idealnego dla Twojego smyka.
