• 24/06/2025
  • 7 min czytania
pierwsze mleko matki siara

Pierwsze mleko matki, czyli siara z piersi. Co warto wiedzieć?

Pierwsze mleko matki po porodzie to tzw. siara z piersi. W tym artykule wyjaśniamy, czym się charakteryzuje, jak wygląda i jak długo jest produkowane. Dowiesz się też, kiedy pojawia się mleko w piersiach.

Pierwsze mleko matki – najważniejsze fakty:

  • Kiedy pojawia się mleko? Dzieje się to już około 16.-22. tygodnia ciąży.
  • Pierwsze mleko matki to siara. Pojawia się w ciąży i przez kilka pierwszych dni po porodzie.
  • Siara z piersi zawiera aż 250 substancji odżywczych, które są cenne dla zdrowia i rozwoju dziecka. Są to m.in. oligosacharydy mleka kobiecego HMO, białka, przeciwciała odpornościowe, leukocyty, czynniki wzrostu, kwasy Omega-3 i Omega-6, prostaglandyny, aminokwasy oraz witaminy.
  • Siara jest gęsta, lepka, ma żółtawy kolor i niekiedy nieprzyjemny zapach.
pierwsze mleko matki siara

Kiedy w piersiach pojawia się mleko?

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) mleko matki powinno być wyłącznym pożywieniem przez pierwszych 6 miesięcy życia dziecka. 

W kolejnych miesiącach, aż do ukończenia 2. roku życia, zaleca się utrzymywanie karmienia naturalnego z jednoczesnym wprowadzaniem do diety innych pokarmów. 

Skład mleka kobiecego obejmuje substancje odżywcze niezbędne dla prawidłowego rozwoju maleństwa. Pokarm ten jest łatwo przyswajalny, a ponadto stanowi naturalną ochronę dziecka przed alergiami oraz chorobami wirusowymi i bakteryjnymi. 

W którym tygodniu ciąży leci siara?

Kiedy pojawia się mleko w piersiach w ciąży? Komórki nabłonka wydzielniczego (czyli mleczne pęcherzyki) zaczynają je wytwarzać już między 16. a 22. tygodniem ciąży

Mleka przedporodowego nie ma wiele, ale pojawienie się nawet kilku kropelek wokół sutków czy zawilgocenie biustonosza wskazuje, że proces najpewniej przebiega prawidłowo. 

Siara w ciąży – jak wygląda?

Siara w ciąży jest gęsta, zazwyczaj żółtawa lub biaława. Zbiera się w przewodach mlecznych, a u niektórych kobiet w brodawkach. Poza gromadzeniem się siary innym symptomem wskazującym na produkcję mleka jest powiększenie się piersi. 

pierwsze mleko matki siara grafika

A czy siara zwiastuje poród? Nie, pojawienie się jej nie świadczy o tym, że niedługo nastąpi poród. 

Z czego powstaje mleko w piersiach?

Zastanawiasz się, z czego powstaje mleko matki? Do jego produkcji organizm wykorzystuje składniki odżywcze pobierane z krwi. Pokarm jest wytwarzany w pęcherzykach mlecznych w wyniku działania hormonów, takich jak prolaktyna, oksytocyna, progesteron i estrogen.

Kiedy zaczyna się laktacja?

Laktacja rozpoczyna się jeszcze w ciąży, około 16.-22. tygodnia, a jej intensywność wzrasta po porodzie. Gwałtowny wzrost produkcji mleka może wystąpić około 2.-5. dnia połogu.

Kompletujesz wyprawkę dla maluszka? Zaopatrz się w bezpieczny fotelik samochodowy, taki jak Maxi Cosi Mica Pro Eco oraz wygodny wózek 2w1 Bebetto Flavio.

Co to jest i jak wygląda siara z piersi?

[[[PRODUKT:https://magento2:sgY3EvTQ@bobowozki.com.pl/wozki-dzieciece-p-bebetto-flavio-wozek-2w1]]]

Wiesz już, kiedy pojawia się mleko w ciąży – dzieje się to około szesnastego tygodnia. Jest go jednak wtedy bardzo mało – na tyle niewiele, że zapewne ilość ta nie wystarczyłaby, aby zaspokoić głód i potrzeby żywieniowe noworodka. Wszystko jednak zmienia się po porodzie.

Kiedy pokarm po porodzie? W 1.-2. dobie połogu produkcja mleka przyspiesza, a z piersi zaczyna wydzielać się siara. Mleko matki ma wysoką zawartość beta-karotenu, któremu zawdzięcza swą żółtawą barwę. Niekiedy może być również delikatnie białe albo brązowe. Siara (z łac. colostrum) jest gęsta i lepka, może mieć również nieprzyjemny zapach

Nie ma jej wiele, jednak ilość ta jest wystarczająca dla wyżywienia noworodka – należy bowiem pamiętać, że żołądek maleństwa po narodzinach jest bardzo mały. Jedna porcja pożywienia noworodka obejmuje zaledwie 1-2 łyżeczki mleka (ok. 2-10 ml), z kolei dobowe spożycie siary to maksymalnie 50-100 ml.

  • Siara z piersi jest wytwarzana przez kilka pierwszych dni po porodzie
  • Następnie, między 6. a 14. dniem organizm kobiety zaczyna produkować tzw. mleko przejściowe. W porównaniu z siarą jest ono mniej gęste. Dodatkowo różni się kolorem – jest bowiem pomarańczowe. 
  • Około 14. dnia po porodzie pojawia się mleko dojrzałe, które ma mniej białka, ale za to więcej węglowodanów i tłuszczów niż siara.

Dowiedz się więcej o karmieniu noworodka: Ile powinien jeść noworodek? Częstotliwość karmienia niemowlaka

Jaki kolor ma mleko matki?

Na kolor mleka matki wpływa jego rodzaj. Pierwsze mleko matki ma kolor żółtawy, niekiedy delikatnie biały lub brązowy.

 Jak wygląda mleko matki przejściowe? Na początku może mieć nawet pomarańczową barwę ze względu na sporą ilość beta-karotenu. Następnie staje się białawe, a jego konsystencja jest bardziej płynna niż siary.

 Jeśli chodzi natomiast o dojrzałe mleko matki, kolor staje się biały i lekko przezroczysty. W porównaniu z siarą i mlekiem przejściowym jest bardziej wodniste oraz nie tak gęste jak siara.

Jak smakuje mleko matki?

Zawartość laktozy sprawia, że kobiece mleko ma lekko słodkawy smak. Może się on jednak zmieniać, w zależności od diety matki oraz stanu jej zdrowia.

Sprawdź także: Dlaczego dziecko nie chce ssać piersi? Najczęstsze przyczyny

pierwsze mleko matki siara

Co zawiera siara z piersi?

Pierwsze mleko matki zawiera wiele wartościowych dla maluszka substancji, wpływających pozytywnie na jego rozwój i zdrowie. Z tej przyczyny bywa nawet nazywane „płynnym złotem”, „pierwszą szczepionką” albo „mlekiem odpornościowym”. W jego składzie znajduje się aż około 250 cennych substancji odżywczych.

Oligosacharydy mleka kobiecego (HMO)

Siara zawiera oligosacharydy mleka kobiecego (HMO), będące swego rodzaju prebiotykami. To unikatowe substancje, które odgrywają ogromną rolę w tworzeniu odporności maluszka

  • Wspomagają rozwój mikroflory jelitowej i układu immunologicznego dziecka.
  • Usuwają szkodliwe drobnoustroje i patogeny, obniżając w ten sposób ryzyko pojawienia się infekcji. 
  • Zmniejszają ryzyko wystąpienia alergii dzięki utrzymywaniu równowagi w układzie odpornościowym smyka.

Siara z piersi zawiera również więcej białka niż inne rodzaje mleka matki. Substancja ta spełnia nieco odmienną funkcję niż np. białka mleka dojrzałego. W przeciwieństwie do nich nie służą typowo odżywianiu malca, ale raczej wspieraniu odporności. Połowę z nich stanowią bowiem przeciwciała odpornościowe.

Immunoglobuliny (czyli przeciwciała)

Siara z piersi zawiera immunoglobuliny (czyli przeciwciała), w tym przede wszystkim immunoglobulinę A (IgA). 

Osadza się ona na błonach śluzowych w jelitach i zabezpiecza smyka przed wirusami i bakteriami, takimi jak wirusy grypy, paciorkowce, gronkowce czy bakterie salmonelli. Organizm niemowlęcia zaczyna ją wytwarzać dopiero w 3. miesiącu życia, a odpowiedni poziom IgA osiąga po około roku. 

Pierwsze mleko mamy jest zatem bardzo ważne dla dostarczenia dziecku tego ważnego składnika. Co ciekawe, immunoglobulina A nie występuje w mleku krowim, kozim ani żadnym innym mleku, a jedynie w siarze.

Pozostałe składniki siary — leukocyty, kwasy i prostaglandyny

  • Pierwsze mleko z piersi jest też bogate w leukocyty, które chronią maleństwo przed drobnoustrojami, a także czynniki wzrostu pobudzające do rozwoju komórki nabłonka przewodu pokarmowego. 
  • W jego składzie znajdują się ponadto kwasy LC PUFA, czyli kwasy Omega-3 i Omega-6, pełniące ważną rolę w procesie rozwoju układu nerwowego, mózgu oraz zdolności widzenia u dziecka.
  • Pierwsze mleko w piersiach zawiera także prostaglandyny, czyli hormony zabezpieczające smyka przed drobnoustrojami. Osiadają one w organach dziecka, w tym zwłaszcza żołądku, tworząc swoisty „płaszcz ochronny”. 

Do innych ważnych substancji odżywczych zawartych w siarze należą sole mineralne, witaminy i aminokwasy. Mleko to ma też mniej cukrów, tłuszczu całkowitego oraz wody w porównaniu z mlekiem przejściowym i dojrzałym.

Jakie korzyści zapewnia dziecku pierwsze mleko matki?

Siara odżywia, wzmacnia i wspiera prawidłowy rozwój maleństwa. 

  • Wspomaga rozwój dobroczynnych bakterii w jego układzie pokarmowym, które są kluczowe dla budowania odporności. 
  • Dobrze nawadnia też mały organizm. 
  • Dzięki zawartości leukocytów i przeciwciał chroni smyka przed chorobotwórczymi bakteriami i wirusami, z którymi maleństwo może mieć kontakt w szpitalu i domu.

Siara z piersi jest także lekkostrawna, przez co delikatnie pobudza pierwsze ruchy jelit i pracę układu pokarmowego u maluszka. Karmienie go tym mlekiem sprzyja szybszemu wydalaniu smółki. Wspomaga też wydalanie bilirubiny z małego organizmu, a tym samym obniża ryzyko wystąpienia żółtaczki fizjologicznej

pierwsze mleko matki siara

Jak przebiega karmienie noworodka siarą?

Jak już wspomniano wcześniej, siara z piersi po porodzie pojawia się w małej ilości, choć zwykle wystarczającej do zaspokojenia potrzeb żywieniowych dziecka. Wynosi zazwyczaj nie więcej niż 100 mililitrów w ciągu doby, a jednorazowa porcja pokarmu mieści się w 1-2 łyżeczkach do herbaty. Dlatego może Ci się wydawać, że z Twoich piersi nic nie wypływa, jednak w rzeczywistości jest inaczej, a niewielka porcja jest odpowiednia dla równie małego żołądka noworodka. Wystarczy zatem zaledwie kilka łyków mleka mamy, aby zaspokoić głód maleństwa i dostarczyć mu niezbędnych składników.

Karmienie malca siarą w kontakcie skóra do skóry warto zacząć możliwie jak najszybciej, najlepiej od razu po porodzie, w czasie odpoczynku w sali. Wczesne przystawienie maleństwa do piersi wpływa korzystnie na pobudzenie i czas trwania laktacji zarówno w pierwszych dniach, jak i kolejnych tygodniach po porodzie. Noworodka karmi się na żądanie, czyli za każdym razem, gdy wykazuje potrzebę nakarmienia. W ciągu pierwszych dni życia maluszka odbywa się to około 8-12 razy w ciągu doby, średnio co 1,5-2 godziny, zarówno w dzień, jak i w nocy. 

Jeśli z różnych przyczyn nie możesz karmić dziecka piersią w połogu, postaraj się odciągnąć siarę i podawać ją smykowi w inny sposób. Możesz wykorzystać np. specjalny kubeczek do karmienia niemowląt, małą łyżeczkę albo strzykawkę. W przypadku trudności z odciągnięciem pokarmu poproś o pomoc i poradę doradcę laktacyjnego, położną albo pielęgniarkę.

Po jakim czasie pokarm dociera do dziecka? Dzieje się to niemal natychmiast w trakcie ssania – malec ssie pierś i połyka pokarm, który następnie trafia do jego układu pokarmowego.

A jak szybko produkuje się pokarm w piersiach? Organizm kobiety zaczyna go wytwarzać już w okresie ciąży. Po porodzie ilość pokarmu znacznie wzrasta. Sygnałem dla organizmu informującym go o tym, że należy zacząć wytwarzać więcej siary, jest oddzielenie łożyska od jamy macicy. Dzieje się to zarówno w czasie porodu siłami natury, jak i w wyniku cesarskiego cięcia. Po każdym porodzie siara będzie zatem produkowana. 

Pokarm jest wytwarzany właściwie cały czas, a częste przystawianie malca do piersi pobudza laktację. Już pierwsze chwycenie piersi przez brzdąca oraz rytmiczne ssanie są bodźcem pobudzającym komórki wytwarzające siarę do jej produkcji.

Kiedy mleko matki jest najbardziej kaloryczne?

Mleko matki ma różną kaloryczność, która zmienia się w zależności od wielu czynników, m.in. pory dnia czy dnia laktacji po porodzie, a także wieku i potrzeb maluszka. Najbardziej kaloryczne jest mleko dojrzałe. Ponadto pokarm wytwarzany w nocy może mieć więcej tłuszczu niż ten produkowany w ciągu dnia, czego efektem może być wzrost kaloryczności.

Pierwsze mleko matki – kilka słów na koniec

[[[PRODUKT:https://magento2:sgY3EvTQ@bobowozki.com.pl/wozki-dzieciece-p-muuvo-quick-se-2-wozek-dzieciecy-2w1]]]

Już wiesz, kiedy mleko w piersiach się pojawia oraz jak wartościowe dla maluszka jest pierwsze mleko mamy. Czy Twoja pociecha chętnie je piła? A może to doświadczenie jest dopiero przed Wami? Podziel się z nami swoimi doświadczeniami w tej kwestii.

Zobacz również bogaty asortyment sklepu BoboWózki. Nasza oferta obejmuje wózki, takie jak bezpieczny i komfortowy Muuvo Quick SE 2, foteliki samochodowe, krzesełka do karmienia, leżaczki, bujaczki, łóżeczka i wiele innych przydatnych sprzętów i akcesoriów. 

Zobacz też: Co pić w ciąży? Zalecenia dla przyszłych mam

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/karmienie-piersia/90879,kiedy-powstaje-mleko-matki-i-jaki-ma-sklad

https://www.zdrowystartwprzyszlosc.pl/siara-pierwsze-mleko-matki

https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/karmienie-piersia/90872,mleko-kobiece-gdzie-i-jak-powstaje-jakie-hormony-sa-odpowiedzialne-za-powstawanie-mleka-matki

https://ncez.pzh.gov.pl/ciaza-i-macierzynstwo/mleko-kobiece-zloty-standard-w-zywieniu-niemowlat-skladniki-odzywcze/

 

Scroll to Top